Category Archive

Articles

මා කියැවූ පොත් අතුරින් කැමතිම පොත් 5 පිළිබඳව කළ කෙටි සමාලෝචනය
  • October 22, 2021
මගේම ලෙයින් මසින් උපන් සාහිත දරුවාගේ උපතමෙලෙසින් සහෘද ඔබ සැමට දන්වා සිටන වග නම්…
  • June 18, 2021
අහිංසක ඔහු අපෙන් උදුරාගත් පාපතරයිනේ අසව්…!
  • June 4, 2021
මිහි මවගේ දියණියය ඈ….
  • May 20, 2021

මා මීට සිව් වසරකට පෙර ලියූ සටහනක්…

Read More

සිනමා අඹරේ මැකී ගිය රිදී ” රේඛාව”…
  • May 1, 2021

අදට තෙවසරකට පෙර දැයෙන් සමුගත් ආචාර්‍ය ලෙස්ටර් ජේම්ස් පීරිස් සූරීන් පිළිබඳව එදා මා තැබූ සටහන එතුමන්ට උපහාරයක් විළස නැවත පළකරමි.

මගේ මතකයෙ හැටියට ඒ අසූව දශකයේ නිකින්න විය. නිල්වන් අහසේ ඉතා සැඩ පරුෂව දැවුණු හිරු සිඳී ගිය වැව් මත ” අඩසඳ යාය” පමණක් ඉතිරි කොට සියලු දිය බිඳක්ම අහසට ඇද ගත්තේ ඉතාමත්ම ප්‍රචණ්ඩව , හිත්පිත් නැත්තකු විලසිනි.

මිනිසුන්ගේ සිරුරුවල රුධිරයද කෝප වී තිබූ ඒ කාලයේ රටේ නීතිය වල් වැදී අවනීතියම රජ කරමින් පැවතියේය. දිනෙක රජයේ ඇඳිරි නීතිය නිසා මිනිසුන් නිවෙස් වලට ගාල්වූ අතර තවත් දිනෙක අවි ගත් කොල්ලන්ගේ කැලෑ නීතියට යටත්ව මිනිසුන් නිවෙස්වලට සිර වූහ.

ඔළුව වසා ගත් බිල්ලකුගේ හිස සෙලවීමක් වෙඩි පාරක රස විඳ මහ මඟ මැරී වැටෙන්නටත් ” ගම් පෙරළිය” වැනි පොතක් ළඟ තබා ගැනීම ටයර් සෑයක පණපිටින් දැවී යාමටත් සුදුසුකමක් වූ ඒ රාක්ෂයාගේ අවනීතිය රජවූ යුඟයේ මිනිස්කමට හෝ මරණයට වටිනාකමක් තිබුණේම නැත.

නිවෙස්වල ගාල් වූ මරණ භයින් පීඩිත මිනිසුන්ට කළ හැකි දෙයක් නොවුණි. රජයේ රූපවාහිනියට ඔරවාගෙන සිටිනු හැර කරන්නට දෙයක් හෝ එළියට යන්නට නිදහසක් හෝ තිබුණේ නැත. එයට විසඳුමක් ලෙස රජය කළේ අපූරු වැඩකි. එනම් මහ දහවලේ රූපවාහිනියේ සිනමාපට විකාශනය කිරීමයි. එසේ ඕනවට එපාවට බලා සිටි සිනමාපට අතර දිනෙක මා අමුතුම ලොවකට ගෙන ගිය සිනමා පටයක් අහම්බෙන් මගේ නෙත ගැටිණි. එය ” දෑස නිසා” නම්වූ අතර එහි අග්‍රගණ්‍ය නළු ජෝ අබේවික්‍රමයන් මා අමුතුම ලොවකට රැගෙන යාමට සමත් විය. දෑස් කඳුළින් පිරිණි. හදවත දැවී උඟුරේ යමක් සිරවූවාක් මෙන් මට දැනිණි. සිනමා පටයේ කතාව එතරම්ම සංවේදී විය. තාත්වික විය.

මා මීට බොහෝ කලකට පෙර දුටු මගේ දිව්යේ නැරඹූ ප්‍රථම සිනමා පටය වූ ” මාතලන්” වැනි ඉන්දියානු ආරට තැනූ චිත්‍රපට වලට වඩා ” දෑස නිසා” හි තිබුණේ අපේ කමකි. ලාංකික අනන්‍ය්තාවයකි.

” දෑස නිසා ” නරඹා උත්තේජනය වූ මම එහි තොරතුරු සොයා වෙහෙසුනෙමි. එහි අධ්‍යක්ෂකවරයා වූයේ ආචාර්‍ය ලෙස්ටර් ජේම්ස් පීරිස් නම්වූ මහා සිනමාවේදියාය. එදා සිංහල සිනමාවේ දෑවැන්ත තිරයට තනා තිබූ එහි රූප රාමු අඟල් 12 පුංචි තිරයට කෙලෙසවත් ගැළපුණේ නැත. එහෙත් ඊට පෙර මා කුඩා කළ සිනමා ශාලාවකට ගොස් නැරඹූ ” මඩොල්දූව” සිනමාපටයේ අධ්‍යක්ෂකවරයාද එතුමාම බැව් මා එය නරඹද්දී එතරම් තේරුමක් නොතිබුණද ” දෑස නිසා” ගැන සොයද්දී ඒ බැව් දැන ගතිමි.

එතුමා 1955 දී තැනූ , එතුමන්ගේ මුල්ම සිනමා නිර්මානය ” රේඛාව” ද මට නරඹන්නට ලැබුණෙ පුංචි තිරයෙනි. ඒ සමයේ නිපදවූ ගතානුගතික වට්ටෝරු ඉන්දියානු කොපි සිනමා කෘතිවලට කනේ පහරක් එල්ල කළ ” රේඛාව” අපට අපේම කියා සිනමා මඟක් ඇතිබව ලෝකයට පෙන්වා දීමට සමත් විය. මහ සිනමාකරු වංගදේශයේ සත්‍යජිත් රායි මෙන් ලෙස්ටර් සූරීන් තම සිනමාවෙන් අපේ ගැමි ජීවිතයට, සංස්කෘතියට හා අපේ කමට ආමන්ත්‍රණය කළේය. ” රේඛාව” සිනමාපටයට අපේ දිවියම වූයේ එහෙයිනි. එමෙන්ම එහි ගීත රචනා කළ ගරු මර්සිලින් ජයකොඩි පියතුමන්ගේ ශූර ගීපද රචනා එයට පැලඳවූ මුතු පොටක්ම විය. ඒ ගීත අදටත් දනන් තුඬ තුඬ රැව්දෙන්නේ එහෙයිනි.

එපමණක්ද ලෙස්ටර් මහත්තයා තැනූ ” ගම්පෙරළිය” එදා මාටින් වික්‍රමසිංහයන් අපේ සිත්වල කෙටූ චරිත ජීවමාන කිරීමක් විය. එතැන්නි නොනැවතුනූ ලෙස්ටර් සුරීන්, සත්‍යජිත් රායි තුමන් ” අපූ ත්‍රිත්වය” සිනමාවට නැඟුවාක් මෙන් මාටින් වික්‍රමසිංහයන්ගේ ඒ තුන් ඈඳුතු නවකතාව ” ගම්පෙරළිය”, ” කලියුගය” හා ” යුගාන්තය” සිංහල සිනමාවේ දිඟ හැරීය.

ජී. බී. සේනාණායකයන්ගේ “පළිගැනීම ” නම්වූ කෙටි කතා සංග්‍රහයේ තිබූ පිටු දෙක තුනක පුංචි කතාවක් වූ “නිධානය” කෙටි කතාව ඇසුරින් තැණූ ” නිධානය” සිනමාපටය ලෝක මට්ටමේ තැබිය හැකි ලෝක පූජිත සිනමා කෘතියක් නොවේ යැයි පැවසිය හැක්කේ කාහටද? එහි තිස්ස අබේසේකරයන් විසින් ලියූ අති විශිෂ්ට තිර රචනය මේ ප්‍රාතිහාරයේ රහස වූවත් අධ්‍යක්ෂකයාගේ ශූරකමත් ප්‍රතිභාවත් නොමැති වූවානම් එය තිරයට ප්‍රක්ෂේපණය වන්නේ නැත. ලෙස්ටර් නම්වූ මහා හිරුගෙන් බැබළුණු තවත් තරුවක් බවට පත්වූ තිස්ස අබේසේකරයන් පසු කලෙක තවත් ඉරක්ම වූයේ ඒ විසල් සූර්‍යයාගේම ආභාසයෙනි.

එපමණක්ද එතුමා තිරයට ගෙනා ලෙනාඩ් වුල්ෆ්ගේ ” බැද්දේගම ” අපට අමතක කළ හැකිද? එහි ජෝ අබේවික්‍රමයන්, හෙන්රි ජයසේනයන්, විජය, මාලිනී හා නදීකාගේ රංගනයන් කෙසේනම් අමතක කරන්නද? මෙහි “බබුං” ගේ චරිතයට විජයව තෝරා ගැනීම එතරම්ම හොඳ තේරීමක් නොවූවත් විවේචනයට බඳුන් වූවත් ජෝ අබේවික්‍රමයන්ගේ අතිවිශිෂ්ට රංග ප්‍රතිභා ආලෝකය හමුවේ එම කරුණ කඳෝපැණි තත්වයට පත්වූ බව මගේ හැඟීමයි.

එහෙත් සහෘදයිනී, ලංකීය සිනමාවේ ගමන් මඟ වෙනස් කළ , එයට අපේ කම කාන්දු කළ , අමරණීය නිර්මාණ රාශියක් දැයට දායාද කළ හා බෙහෝ සිනමාකරුවන් රාශියකට සිනමා ගමන් මඟ සාදා දුන් ඒ අමරණීය යුඟ පුරුෂයා අද නිසොල්මනේ සන්සන්ව අවසන් නින්දේ පසුවන්නේ යැයි සිතන්නට කෙසේ නම් සිත හදා ගන්නදැයි මට නොතේරේ. මහා සන්සුන් නිහැඬියාවකට පසුව ආ චණ්ඩ කුණාටුවක් සේ එම ආරංචිය මට දැනගන්නට ලැබුණේ පසුගිය ඉරිදා, 29 වෙනිදා හැන්දෑ යාමයේය. රාස්සිගේ මූසල අව් රැල්ල උස් බිල්ඩින් පසු පසින් සැඟව ගිය ඒ ගොම්මං යාමයේය. හදවත කඩා වැටුණේ මටත් නොදැනීමය.

වසර 99 ක් වූ එතුමන්ගේ දිඟු දිවි ගමනේ 1949 සිට 2006 දක්වා සක්‍රීයව සිටියද 2006 න් පසු එතරම් පෙනෙන්නට හා දැනෙන්නට දායකත්වයක් සිනමාවට නොලැබුණු බව සත්‍යකි. 2006 වසරේ ” අම්මාවරුණේ” සිනමා පටයෙන් පසු සිනමාවෙන් විශ්‍රාම ගන්නා බව එතුමා ප්‍රසිද්ධියේම ප්‍රකාශ කළේය. එහෙත් මේ ඊයෙ පෙරේදා සිනමාහල් වල ප්‍රදර්ශනය ඇරඹූ ලෙස්ටර් මහත්තයාගේ ආදරණීය බිරිඳ අධ්‍යක්ෂණය කළ “වෛෂ්නාවී” සිනමාපටයේ නම පවා තබා තිබුණේ ලෙස්ටර් මහත්තයාම බව ඔබ දන්නවාද?

එතුමන් වියෝවූ අද දින මහා සිනමාවේදීන්, නළු නිළියන්, සිනමා විචාරකයන්, ලේඛකයන් හා කවියන් එතුමන් ගැන මහා විදග්ධ සටහන් හා කවි ලියන බව මම දනිමි. එහෙත් සිනමාව ගැන මහා දැනුමක් නැති, එයට සම්බන්ධ නැති හා සිනමා විචාරකයකු හෝ ලේඛකයකුද නොවන මට, ඒ සුදුසුකම් නැතත් ,සිනමාවට බොහෝ ආදරය කරන, පුංචි කාලයේ තාත්තා මධුවිතින් මත්ව සිටින වෙලාවක් බලා මුදල් ඉල්වාගෙන සිනමාහල් වලට එන සෑම චිත්‍රපටයක්ම නැරඹූ චිත්‍රපට පිස්සකු ලෙස හා එකල සිනමා ශාලාව ඉදිරිපිට ඇති කුණු ගොඩින් අහුලාගත් සිනමා පටයක සෙලියුලයිට් කෑල්ලක් පෙට්ටියක් අස්සෙන් යවා ඊට පිටුපසින් ටෝච් බල්බයක් දල්වා අඳුරු කාමරයේ බිත්තියක් මත පවුලේ අයට චිත්‍රපට පෙන්වූ පුංචි කොල්ලකු වූ මට විසල් අයිතියක් ඇත. ඒ අයිතිය හා අපේකම මගේ මෙම සටහන ලිවීමේ ” සුදුසුකම” බව මම විශ්වාස කරමි.

එංගලන්තයට ගොස් එහිදී හමු වූ තවත් ලාංකික මිතුරකු සමඟ නිපදවූ ඉංගිරිසි කෙටි චිත්‍රපටයකින් ඇරඹි ලෙස්ටර් ජේම්ස් පීරිස් සූරීන්ගේ මේ දිඟු ගමන් මඟ මහා දිඟ පුස්තකයක් වැන්න. 1949 දී නිපදවූ එය මිනිත්තු 12 ක් දිඟු ” Soliloquy” නම් විය. ඉන්පසු 1950 දී ” A Sinhalese Dance(08min)” හා ” Farewell to Childhood(14min)” , 1954 දී” Conquest in the dry Zone( 14 min)” හා 1955 දී ” Be Safe or Be Sorry( 16min)” යන කෙටි චිත්‍රපට නිර්මාණය කළ අතර ඒවායින් සම්මානයටද පාත්‍ර විය.

ඉන් පසු ලංකාවට පැමිණ එතුමා නිර්මාණය කළ “රේඛාව” , සිංහල සිනමාවේ එතෙක් ආ ගමන් මඟ උඩු යටිකුරු කළ අතර එහි හැරවුම් ලක්ෂයද වූයේය. එදා මෙදා තුර 2006 වසර දක්වා එතුමා රටට දායාද කළ සිනමාපට සංක්‍යාව විස්සකි. නිර්මාණය කළ සිනමා සංස්කෘතියට ගණන් මිනුම් නැත.

මා ඉහත දැක්වූ විශ්ෂ්ට සිනමාපටවලට අමතරව එතුමා කරුනාසෙන ජයලත් සූරීන්ගේ ” ගොළුහදවත” නවකතාව ඇසුරින් තැනූ ” ගොළුහදවත” සිනමා කෘතිය ලංකීය යොවුන් හදවත් තුළ ප්‍රේමනීය සංකෘතියක් බිහි කිරීමට සමත් විය. තරුනන් පැරදුණු ආදරය හමුවේ මත්පැනට ඇබ්බැහිවී ” සුගත්” මෙන් දිවිය අවුල් කර ගැනීමේ ආදිනව සිනමා පටයෙන් උගත්හ. එපමණක්ද ” දෙලොවක් අතර”, රන් සළු”, ” අක්කර පහ”, ” අහසින් පොළොවට” හා ” අවරගිරි” වැනි සිනමා කෘති ලෝක සිනමාව හා කරින්කර මට්ටමේ තැබිය හැකි සිනමා කෘති විය. එතුමා නිර්මාණය කළ “මඩොල්දූව” හා ” පිංහාමි” යන ළමා චිත්‍රපට වලින් අපගේ ළමා ලෝකය ඒකාලෝක වුණි. එතුමා 1979 දී තැනූ ” වීරපුරන් අප්පු” චිත්‍රපටය ජනතාවගේ ජාතික හැඟුම් පුබුදුවාලීමට සමත් වූයේ එහි තිබූ විශ්ෂ්ඨත්වය නිසාමය.

ලාංකීය සංගීතයේ අමරදේවයන් යම්සේද, සාහිත්‍යයේ මාටින් වික්‍රමසිංහයන් යම්සේද, නාට්‍ය කලාවේ මහාචාර්‍ය සරච්චන්ද්‍රයන් යම්සේද සිනමාවේ මෙතෙක් පහළ වූ මහා යුඟ පුරුෂයා ආචාර්‍ය ලෙස්ටර් ජේම්ස් පීරිස් සූරීන්ම වන්නේය. එහි කිසිදු විවාදයක් නැත.

එතුමන්ගේ මෙම ප්‍රතිභාවට සහ හැකියාවට බෙහෝ සම්මානයෙන් පිදුම් ලැබුවේ එහෙයිනි. එතුමා තැනූ ” රේඛාව, ” ගම් පෙරළිය”, ” දෙලොවක් අතර” හා ” ගොළු හදවත” යන සිනමාපට වලට හොඳම අධ්‍යක්ෂණයට හිමි සරසවිය සම්මානයද, “අහසින් පොළොවට” හා ” යුගාන්තයට” හොඳම අධ්‍යක්ෂණයට හිමි ජනාධිපති සම්මානයද හිමි වූ අතර ” ගම්පෙරළිය” මොස්කව් සිනමා උළෙලටද, ” නිධානය” ලංඩන් සිනමා උළෙලටද, “පිංහාමි” මොස්කව් ජාත්‍යන්තර ළමා චිත්‍රපට උළෙලටද, ” බැද්දේගම” හා ” කලියුගය” ඛාන් චිත්‍රපට උළෙලටද හා ” යුගාන්තය” මොස්කව් ජාත්‍යන්තර චිත්‍රපට උළෙලටද ඉදිරිපත් වූ අතර එහිදී ප්‍රේක්ෂක හා විචාරක ප්‍රසාදයට පත්වූ අතර සම්මානයටද පාත්‍ර විය.

ලංකාව තුළ ලාංකික සිවිල් පුරවැසියකුට ලැබිය හැකි උසස්ම නම්බු නාමය වූ “ශ්‍රී ලංකාභිමාන්‍ය ” නාමයෙන්ද 2007 වසරේදී පිදුම් ලද ලෙස්ටර් සූරීන් වෙනුවෙන් 2002 වසරේදී එතුමන් නමින් සමරු මුද්දරයක්ද නිකුත් වූයේ ශ්‍රී ලාංකිය සිනමාවට කළ අමිල සේවයටත් අපගේ සිනමාව ජාත්‍යන්තරයටත් ගෙනයාමේ උතුම් කාර්‍යටත් කෘතගුණ දැක්වීමක් වශයෙනි.

මිය යාමට දින කිහිපයකට පෙර එතුමන්ම නම තැබූ ” වෛෂාණාවී” චිත්‍රපටය තිරගතවන බව ඇසීමටත් එතුමන්ගේ 99 වැනි ජන්ම සංවත්සරය සැමරීමටත් තරම් එතුමා වාසනාවන්ත විය.

මෙසේ විසල් ගස් එකින් එක ඇද වැටෙද්දී හදවතට දැනෙන්නේ නම් විශාල කම්පනයකි. එහෙත් ඒ විසල් ගස් යට වැඩුණු යටි රෝපණය දැන් දැන් නව හිරු රැස් වැටී උඩට මතුවී එනු ඇත. ලෙස්ටර් මහත්තයලා දහඩිය මහන්සියෙන් තැනූ ගමන් මඟ ඔවුනට තෝතැන්නක් වනු ඇත. ඔවුන් නැසී ගියද කොහෝ සිට හෝ ඔවුන් විහිදුවන කිරණයේ ආලෝකය ඒ ගමන් මඟ එළිය කරන සහන් එළියක් වනු ඇත.

ඉඳින් ආදරණීය ලෙස්ටර් ජේම්ස් පීරිස් මහා සිනමාවේදියාණෙනි මට සමුගන්නට අවසර. ඔබ අද නැතිද ඔබගේ අමරණීය නිර්මාණ සහ ඔබ සෙවණේ වැඩුණු ඔබගේ ආදරණීය බිරිඳ ඇතුළු සුව හසක් සිනමාවේදීන් හා අංකුර කලාකරුවන් ඔබ නැවැත්වූ තැන සිට ඒ ගමන දිඟටම යනු ඇත. එය එසේම වුවහොත් එයටත් වඩා ඔබට කළ හැකි උපහාරයක් තවත් නම් තිබේද? ඔබගේ පැතුමද එයම වන්නට ඇත. ” රේඛාවෙන් ” ඇරඹී ” අම්මාවරැන්” ගෙන් අවසන් කළ ඔබගේ මහා සිනමා දිවි මඟත් 1919 ඉපිඳ 2018 දක්වා දිවූ ඔබගේ භෞතිත දිවිමඟත් මෙලෙසින් අවසන් වූවත් ඔබගේ නාමය සදා කල්හිම අමරණීය වනු ඇත. එසේනම් ඔබට සුවදායී නින්දක් සමඟ සුබ රාත්‍රියක් යැයි පතමින් මම නවතිමි.

චන්දන ගුණසේකර

ඉඩක් ලැබුණු විට නරඹන්න…
  • April 26, 2021

” අන්තිම දුම්රිය” කියෙව්වෙමි….
  • April 22, 2021

” නිලට හුරු අළු පාටට හැරී තිබුණු උතුරු ක්ෂිතිජය ලා රතු පැහැයක් ගත්තේය. ලා රත නැවත තඹ පැහැයට හැරුණි. අනතුරුව එය දැල්වෙන රත් දුඹුරක් බවට පත් විය. රතු ගිනිදළු අඳුරු අහසට පැන නැංගේය. හීන් සුළඟක් ගම්මානය දෙසට හමාගෙන ගියේය. භූමිතෙල් ගඳක් රැගෙන ගිය එය පිටුපසින් පිළිස්සෙන දැව ගඳක්ද විය. ඉක්බිති යන්තමට පාවුණේ මස් දැවෙන පුළුටු ගඳකි. මුළු ගමම අමු සොහොන් නිහැඬියාවක වැටුණි. කිසිවෙක් කිසිවෙකුගෙන් දුඟද කුමක්දැයි ඇසුවේ නැත. හැම දෙනාම එය කල් සිටම දැන සිටියහ. දුම්රිය පාකිස්තානයේ සිට පැමිණීම පිළිතුරට ඉඟියක් විය. 
එදා හවස මනෝ මජ්රා මතකයේ ප්‍රථම වතාවට දෙවියන් වහන්සේගේ බල මහිමය කියා පාන ඉමාම් බක්ස්ගේ ගම්භීර යාතිකා හඬ ගුවනට නැගුණේ නැත.” (පිටුව 122-123)
” මනෝ මජ්රාව” වනාහී ඉන්දියාව හා පාකිස්තාන දේශ සීමාවේ තිබූ සීක්, හින්දු හා මුස්ලිම් මිනිසුන් එකම පවුලේ සාමාජිකයන්සේ විසූ සාමකමී ගමක් විය. එහි පිහිටා තිබූ මනෝ මජ්රා දුම්රිය ස්ථානයත් ගම පසෙකින් ගලා ගිය ” සත්ලේජය” නම් වූ ගංඟාවත් ඊට උඩින් වූ දුම්රිය පාලමත් ගම් වැසියන්ගේ දිවිය හා බද්ධව තිබුණේ ගසට පොත්ත මෙනි. 
ඔවුන් අවඳි වූයේ දුම්රිය හූ හඬිනි. දිවා කල දෛනික වැඩ කටයුතු කළේ දුම්රිය පාලම උඩින් යන හඬටය. කොටින්ම දරුවන්ට රාත්‍රී කෑම දී නින්දට දැමූවෙත් දිනය අවසන තම තමුන් නින්දට ගියෙත් අවසාන දුම්රියේ හඬත් සමඟය. 
1947 සුදු අධිරාජ්‍යවාදීන් නිදහසත් සමඟම ඇවිලී ගිය ජාතිවාදී ගිනිදළුවලින් දැවී අලුවී ගිය මනෝ මජ්රාව ගම්මානය පාදක කොටගෙන පනහ දශකයේදී සුප්‍රකට ඉන්දියානු ලේඛක ඛුෂ්වන්ත් සිං විසින් ලියන ලද සම්මානනීය නවකතාවක් වූ Train to Pakistan” කෘතියෙහි,  නම් ගම් වෙනස් කළහොත් නිදහස ලැබීමෙන් පසු අපේ මව් බිමේද මෙතෙක් කල් සිදුවූ ඊනියා ජාතිවාදී කෝලාහලයන්ට ගෝචර වන කැටපතක් වන්නේය. එහෙයින් මෙය කියවා කම්පනයට පත්වී යමක් සිතට ගැනීම දැන් දැන් අපේ රටේ සිදුවන දේ දෙස බැලීමේදී අදටත් ගැලපෙන කාලීන අවශ්‍යතාවයක් යැයි මට සිතේ. මන්ද මෙහි සිද්ධ වු දේම අපටද සිද්ධ වූ නිසාවෙනි. 


අපේ රටින් බිහිවූ කෘතහස්ත ලේඛකයකු වන කුලසේන ෆොන්සේකා සූරීහූ මෙහි පරිවර්තකයයා. ” අන්තිම දුම්රිය” නමින් පරිවර්තනය කළ මෙම පොත කියැවීමේදී එතුමන් කෙතරම් නම් ශූරව මේ කාරිය කර ඇතිදැයි ඔබට වැටහේවි. Strong Tea යන්න “ශක්තිමත් තේ ” වැනි වචනයෙන් වචනයට පෙරලා කෘති පළකරන කිසිදු කලාත්මකබවක් නැති කොපිකැට් පරිවර්තකයන්ගෙන් මෙතුමා වෙනස් වන්නේ එහෙයිනි. මම මෑතකදී කියවූ ” සෝබා නම් ග්‍රීකයා” පොතේ වඬිගමංගාව සූරීන්ගෙ ශූර පරිවර්තනයත් ” ආදර අංකුර” නමින් සමන් අතාවුදහෙට්ටි සහෘද කලාකරුවා ,” Origins of Love” කෘතිය පරිවර්තනයේදී පෑ වචන පෙළහරත්  මගේ සිහියට එයි. මේ මොහොතේ ” අරණකට පෙම්බැඳ” නව කතාව පරිවර්තනය කල චින්තා ලක්ෂ්මී සිංහආරච්චි ලේඛිකාවගේ අමිල පරිවර්තනයද අමතක නොවේ. ඒ ඒ කෘති ගැන වෙනම සටහනකින් ලිවීමට අදහස් කරමි.
එහෙයින් අප අද කතා කරන මේ ” අන්තිම දුම්රිය” කෘතිය,  නම් ගම් මඳකට අමතක කොට මනෝ මජ්රාවට ත්‍රිකුණාමලය, වව්නියාව හෝ මන්නාරම වැනි අපේ රටේ නඟරයක් ආදේශකර ගතහොත් සත්ලේජයට මහවැලි ගඟ හෝ මල්වතු ඔය යන්න යොදා ගතහොත් හා පුද්ගල නාම වලට සිරිපාල, තංගවේලු හෝ රහුමාන් වැනි අපේ රටේ නම් ටිකක් ආදේශ කරගතහොත් මෙය අපේම කතාවක් වන්නේ එවැනිදේම අපේ රටේද සිදුවූ නිසාම පමණක් නොව කුලසේන ෆොන්සේකා සූරීන්ගේ ශූර වචන හරඹයද නිසාය. 
දුම්රිය, දුම්රිය පොළ හා පාලම අපේ ගම්වල අපේ දිවියටද බද්ධ වී තිබුණේ මෙලෙසින්මය. එකල උදෑසන 5.05ට අනුරාධපුරයෙන් කොළඹ බලා පිටත්වූ රජරට රැජින දුම්රියේ හූ හඬට අප අවඳි වූ අන්දමත් රාත්‍රියේ දුම්රිය මල්වතු ඔය පාලමෙන් එන හඬ අසා දැන් නිදා ගැනීමට කාලය පැමිණ ඇතිබැව් සිතාගත් හැටිත් මට සිහිවන්නේ එහෙයිනි. පහත දැක්වෙන මෙම කෘතියෙන් මා ගත් උපුටනය මඳකට කියවන්න.
” මේ සියල්ල නිසා යන එන දුම්රිය ගැන විමසිල්ලෙන් සිටීමට මනෝ මජ්රාවේ වැසියෝ උත්සුක වූහ. හිරු උදාවන්නට පෙර ලහෝරය බලා යන තැපැල් දුම්රිය මනෝ මජ්රාව පසු කරන්නේ දැඩි කඩිනමකිනි. එය පාලමට ගොඩවනවාත් සමඟම රියදුරා තද නළා පාරවල් දෙකක් හඬවයි. එසැනින් මුළු මනෝ මජ්රාවම අවඳිවෙයි. කීකාර් ගස්වල ලැග සිටින කපුටෝ අඬන්නට පටන් ගනිති. දිගු නිහැඩියාවකින් ආපසු පියඹා එන වවුලෝ ඇසතු ගස්වල තිප්පොලවල් අල්ලා ගැනීමට පොරකති” ( පිටුව 13)
 මට මෙම පක්ෂීන්ගේ චරියාවන් කියවද්දී සිහියට නැගුණේ අප කුඩා කල අනුරාධපුර පොලීසිය පිහිටා තිබූ ඉඩමේ සහ ඊට ඉදිරියෙන් මහමඟ අනෙක් පස තිබූ කච්චේරි ඉඩමේ තිබූ පොල්ගස්වල එක පොල් කොළයක් නෑර එල්ලී වුන් දස දහස් ගණනින් වූ ගිරවුන්ගේ ඝෝෂාවය. උදේ පාන්දර පහමාරට හයටත් හැන්දෑවේ පහමාරට හයටත් ඇසුණු මේ සොබාදහමේ දායාදය අද ඒ ගස් කපා දමා තැනූ බිල්ඩින් දෙස බලාගෙ වාහනවල ඝෝෂාවට මැදිව සිහිපත් කරමි. 
” උදෑසන දුම්රියේ හූ හඬත් සමඟම පාන්දර යාච්ඤාවට දැන් වෙලාව බව මුස්ලිම් දේවස්ථානයේ මුල්ලා තේරුම් ගනී. ඔහු වහා මුහුණ කට සෝදයි. අනතුරුව බටහිර දෙසට හැරී මක්කමට මුහුණලා සිටගන්නා ඔහු දෙකනේ ඇඟිලි ගසාගෙන රැව් දෙන ගම්භීර ස්වරයකින් ” අල්ලා හො අක්බර්” යනුවෙන් කෑ ගසයි. ෂික් දෙවොලේ පූජකයා මුල්ලාගේ හඬ නතර වන තුරු ඇඳේම දිගා වී කන් දී සිටියි. ඉන් පසු නැඟිට ගන්නා ඔහු දෙවොල මිදුලේ ළිදෙන් වතුර බාල්දියක් ඇද ඇඟට වත්කර ගනී. ඉන්පසු ඔහු උස් පහත් ස්වරයෙන් යාතිකා කරන්නේ වතුර වැක්කෙරෙන්නාක් බඳු ඒකාකාරී හඬකිනි.” ( පිටුව 14)
එවකට අනුරාධපුර නඟරයේ තිබුණේද මෙවැනිම වාතාවරණයකි.( මම විශේෂයෙන් අනුරාධපුර නඟරය ගැනම සදහන් කරන්නේ මම එහි විසූ නිසා සහ මේ ලියන දේ මම අත්විඳි නිසා බව.සැලකුව මනාය. එකල රටේ හැම ගමකම හා නඟරයකම තත්වය මෙසේම වන්නට ඇත) ක්‍රිස්තියානි පල්ලියේ ගංඨා නාදය දුම්රිය හඬ මෙන්ම අපගේ දිවියේ හෝරා යන්ත්‍ර විය. හින්දු කෝවිලේ සීනු නාදය පුල්ලෙයාර් දෙවියන් වෙනුවෙන් පිසූ මුල්තැන් බතක් වැළදීමට අපට කළ ආරාධනයක් විය. බැංකු ටවුමේ තිබූ මුස්ලිම් පල්ලියේ යාච්ඤා හඬ අපට කන්දොස්කිරියාවක් වූයේ නැත. නෝම්බි කාලයට පල්ලියෙන් දෙන කැඳ ගන්‍නට බාල්දි රැගෙන යන අපගේ මුස්ලිම් මිතුරන් සමඟ අපද එහි ගියෙමු. පූජා නඟරය පුරාම තිබූ පංසල්වල දැන් මෙන් ශබ්ද පූජා නොතිබුණත් මල් සුවඳ හා මුසුවූ සිල් සුවඳනම් කිසිදු අඩුවක් නොමැතිව දසතම පැතිරුනේය. 
අපේ ගේ ඉස්සරහ නිවසේ විසූ දෙමළ පවුලේ දරුවන් සමඟ අප සෙල්ලම් කළෙමු. මට කුඩා සංධියේදී සරුංගල් තනා දුන්නේ ඔවුන්ය. නම් පමණක් දෙමළ වූ ඔවුන් කතා කළේ සිංහලෙනි. හංදියේ ගෙදර විසූ රහුමාන් අංකල්ගේ පුංචි ලොරිය අපේ පාරේ විසූ හැමගේම බඩු ප්‍රවාහනයට යොදා ගැනිණි. අපේ ගෙදරට උඩ ගෙදර විසූ අබුසාලි අංකල්ලා ඔවුන්ගේ වත්තෙන් කොස් ගෙඩියක් කැඩුවොත් අපේ පංගුවත් එවීමට අමතක නොකළේය. අපේ වැටේ ගස්වල මිටි ගණනින් හැදුණු මුරුංගා, තාත්තා ඒ හැම ගෙදරටම බෙදා දුන් බව මට මතකය. 
තාත්තා සමඟ කුඩා කල සෙල්ලම් කරද්දී මගේ නළල පැලුණු දිනයේ තාත්තා මා ඔසවාගෙන මහා ඉස්පිරිතාලයට දිව් වෙලේ මගේ නළල මසා ප්‍රතිකාර කළ දුවිඩ දොස්තර මහතා එදායින් පසු අපගේ පවුලේ හිතවතකු විය. එමෙන්ම අපගේ පවුලේ දොස්තර මහතා වූ ජෝන්පුල්ලේ දොස්තර මහතා මා රෝගී වී එතුමාහමුවට ගිය විට නිකමට මගේ අතින් ඇල්ලුවද මගේ රෝග සුව වූ බව මට මතකය. අපේ පාසලේ විදුහල්පති තුමා ආර් ස්ටැනිස්ලොස් ගුරුපියා දෙමළ ජාතිකයෙකි. එහෙත් එතුමා ගුණ නැණ පෑදුවේ අපගේය. අප ඇඳුම් මස්සවා ගත්තේ මුස්ලිම් සන්නාලියෙකු ගෙනි. කොණ්ඩය කප්පවා ගත්තේ දෙමළ කරනවෑමියාගෙනි. අපේ කැඩුණු සපත්තු, සෙරෙප්පු හා කුඩ සාදා දුන්නේ දෙමළ සපතේරුවෙකි. වැසි කාලයෙ පිරෙන වැසිකිළි වළවල් හිස් කිරීමට පැමිණියේ සක්කිලියන් නමින් හැඳින්වූ අපේම දුවිඩ සහෝදරයන්ය. ඒ එදා අපේගම්වල හැටිය.
” අන්තිම දුම්රිය ” කෘතියේ ඒ 1947 ගිම්හානය දක්වාම තිබූ ජාතීන් අතර සහජීවනය හා සහෝදර බැම්ම අපේ ගම්වද තිබුණේ මාඉහත විස්තර කළ අයුරිනි.  පැමිණ හැම ප්‍රශ්නයක්ම අපේම ප්‍රශ්න විය. ඒවා නියඟය, ගංවතුර හෝ මැලේරියා වසංගතය වැනි ස්වාභාවික ප්‍රශ්න පමණය. 
එහෙත් ඉන්දියාවේ මෙන්ම සුද්දා යනවිට ඒ තනතුරු බාරදී ගිය කලු සුද්දන් අපේ රටේද සමඟියට විනය කැටුවේ එකට සිටි ජාතීන් භේද භින්න කරමිනි. පනස් ගණන්වල ඇතිවූ මුස්ලිම්- සිංහල කෝලහල, 78 සහ 83 ඇතිවූ දෙමළ-සිංහල කෝලහල මේ ඊනියා ජඩ දේශපාළුවන්ගේ අවලං කුමන්ත්‍රණ විය. 83 සිට 2009 දක්වා වූ ඊළාම් යුද්ධයත් ඉන්පසු දැන් වරින්වර හිස ඔසවන මුස්ලිම් විරෝධි ව්‍යාපාරත් මේ යටිකූට්ටු වැඩවලම ප්‍රතිඵල නොවේද?
මෙම කෘතියේ කියවෙන අන්දමට සහෝදර බැම්මෙන් බැඳී සිටි ඔවුන්ම ඔවුන්ටම නොදැනී වෙනස් වූයේ මේ ආකාරයට. නීතිය බල්ලන් අතට ගත්විට දෙවියන් කෙසේ රැදෙන්නද? දාමරිකයන් හා සොරුන් පාලකයන්ට එක්වන්නේ මෙතැනදීය. ඔවුන් ජාතිවාදය මුවාවෙන් කළේ කොල්ල කෑමය. පොලීසිය කළේ එයට උල්පන්දම් දීමය. මෝඩ අමනයන් බොර කළ දියේ,  මාළු ටික බා ගැනීමය. 78 දී 83 දී දෙමළ ගෙවල්, කෝවිල් හා කඩ සාප්පු ගිනිබත් කළ අමණයෝ රත්තරං බඩු හා හරකා බාන හොරා කෑහ. පොලිස් කාරයන්ගේ තොප්පි අස්සෙන් එල්ලා වැටුණු හොරකම් කළ රත්තරං මාල එයට හොඳම සාක්ෂිය විය. සිනමාහල් හා සමහර ශබ්දාගාර සිනමාපට සමඟම ගිනිබත් කෙරිණි. මෙයින් කවුරුත් ලැබගත් දිනුමක් නැතිවිය. සාමකාමී ගම් නඟර යුද පිටි වී ක්‍රෝධයේ ගිනි දළු අහස වසාගත්තේ එලෙසිනි. අද වුවද ගින්න නිවුණද ලෝකයේම ඇත්තේ අළු යට ගිනි පුපුරු වැනි එදා ඒ අමන ජන නායකයින් රෝපණය කළ විෂ බීජය. සුද්දන් කැවූ විසය. 
මිනිසකුගේ ලිංගයේ සම් කැබැල්ලක්,  ඔහු තව දුරටත් ජීවත් වෙනවදාද නැද්ද යන්න තීරණය කිරීම දක්වා මනුසත් ගුණය පහතට වැටිණි. ” බාල්දිය”යැයි හරියට කියා ගැනීමට නොහැකි වීම ටයර් සෑයක අමු අමුවේම ආදාහනය වීමට සුදුසු කම විය. පිටතින් ආ බලවේග තමන්ට තමන්වම අහිමි කෙරිණි. තමන්ගේ සහෝදරයා කවුද සහෝදරිය කවුද යන්න පවා අමතක වනලෙස මිනිස් සිත් උමතු කෙරිණි.තමන්ගේ මව, සොයුරිය, බිරිඳ හෝ දියණිය හැරුනු කළ අනෙක් හැම ස්ත්‍රියක්ම නිකම්ම නිකන් මස් ගොඩක් සේ සැලකීමට තරම් ඔවුන්ගේ සිත් දූෂිත විය. තම ජාතිය හා ආගම ගැන පමණක්ම සිතන ම්ලේච්ඡ ගෝත්‍රික තත්වයට මිනිසා පෙරළිණි. අදත් ඒ තත්වයේ වැඩි වෙනසක් නැතිබව දැන් දැන් සිදුවන දෙයින් අපට පෙනී යයි. මේ මෙතෙක් කල් සිදුවූ දේය. ඉදිරියෙදී ඒවා නැවත කළ හැක්කේත් එසේත් නැතිනම් නොකළ හැක්කේත් මිනිසුන්ටම පමණි. 
මට නැවතත් මේ කෘතිය ගැන ලියන්නට අවසර. මෙහි ඇති පරිසර වර්ණනය සහ පරිසරය ඇසුරින් සිද්ධීන් විස්තර කිරීම ඉතාමත්ම සිත් ගන්නා සුළුය. පහත උපුටනයන් කියවීමෙන් මා පවසන දේ ඔබට වැටහෙනු ඇත. 
“නිල් විපුල් අහස අනාවරණය කරමින් වලාකුළු විසිරී ගියේය. හිරු රැස් කළඹක් වැහි පොද හරහා ඇලයට දිව්වේය. කාන්තිය වෑහුණු හිරු රැස් රේඛා වැහි දියෙන් තෙතබරි වුණු කෙත් යායවල සෙල්ලම් කළේය. චන්දන් නගරයේ කඩ මණ්ඩිය අඩ කවයකින් වට කරමින් අහස හරහා දේදුනු දෙකක් පායා තිබුණි. ” ( පිටුව 153) බලන්න කෙතරම් නම් සුන්දරද? ලේඛකයා මෙන්ම පරිවර්තකයාගේද ශූරකමට මෙයටත් වඩා මොන නම් නිදසුන්ද?
” එය අඳුරු බර රැයක් විය. වලාකුළු පලවා හළ මඳ පවන නැවතත් ඒවා කැඳෙව්වේය. මුලින් වලා පෙළ ඇදී ආවේ සුදු ලොම් කැරලි මෙනි. සඳවතිය තම මුහුණ පිස වලාකුළු ඉවත් කළාය. ඉක්බිති දැවැන්ත රැළි නගාගෙන පැමිණි වලා පටල සඳ එළියේ පැහැය නසා අහස මූසල අළු පැහැයට හැරවීය. එහෙත් තම දීප්තිය රඳවා ගැනීමට සටන් කළ සඳ ඉඳහිට රිදී පැහැ කාන්තියක් විහිදෙව්වේය. අනතුරුව කාලවර්ණ විරෑපී සතුන් මෙන් පැමිණ වලාකුළු කඳු ,අහස පුරා විසිරැනේය. කිසිදු විදුලි කෙටීමකින් හෝ ගිගුරුමකින් තොරව වැහි වැටෙන්නට විය. “(පිටුව 169) මෙහි පරිසරයේ වෙනස් වීම ජන ජීවිතයේ සිද්ධවීමට යන වෙනසට, ව්‍යවසනයට ආදේශ කර ඇති අපූරුව ඔබට දැන් වැටහෙනවා ඇත. 
මෙහි තැනෙක එන, අපේ රටෙත් බහුලව සිදුවුණු සමූහ මිනී වළක් පිළිබඳ විස්තරය ලියා ඇති නිර්මාණාත්මක ශෛලිය මා විස්මයට පත්කිරීමට සමත් විය.
” බුල්ඩෝසරය ආ සැණින් දුම්රිය ස්ථානයෙන් පිටත මනෝ මජ්රාවේ පැත්තෙන් පොළොව හපා කන්නට විය……ඉක්බිති බුල්ඩෝසරය කෙටි ඉසිඹුවක් ගත්තේය……. අනතුරුව ඉසිඹුව අත්හළ බුල්ඩෝසරය හකුපාඩා විවෘත කොට මීට කලින් තමන් විසින් පිටතට වීසි කරන ලද පස් කටට ගෙන වළ පිරී බිම සමතලා වන තුරු වැමෑරැවේය. බුල්ඩෝසරයේ කාර්යය නිම වූ විට එම ස්ථානය පෙනුණේ සුව වුණු තුවාලයක කැළලක් සේය. හිවලුන්ගෙන් හා වලසුන්ගෙන් මිනී වළ ආරක්ෂා කර ගැනීම සඳහා සොල්දාදුවෝ දෙදෙනෙක් මුරට සිටියහ.” ( පිටුව 199)
බලන්න මෙහි අවසාන වැකියෙහි ඇති සමච්චලය. උත්ප්‍රාසය. ජීවත්ව සිටියදී මිනිසුන්ගෙන්ම ආරක්ෂා කර නොගත් නිසා මිය ගිය එවැනිම මිනිසුන්ගේ මළකුණු සතුන්ගෙන් රැක ගැනීමට ආරක්ෂාව යෙදවූ අමන යුගයක අමිහිරි මතකයන්. අපද ඒවා දෑසින්ම දැකීමට තරම් පව් කාරයන් වීමු.
මෙලෙස ගලා යන කථාවේ අවසානයේදී මනෝ මජ්රාවටද පිටතින් ජාති වාදය කාන්දු වේ. එහිදී සහෝදර බැම්මෙන් බැඳී වුන් විවිධ ආගම් හා ජාතීන්ට අයිති වූ ගම්මුන්ගේ ඉතාමත්ම සංවේදී ශෝකජනක ඉරණමත් අවසානයේ සමාජයේ වරදින් දාමරිකයෙකු වූ ජුගුත් සිංගේ මානුෂික කැප කිරීමත් පාඨකයා ආනන්දයෙන් ප්‍රඥාවට ගෙනයයි. 
මෙහි පරිවර්තක කුලසේන ෆොන්සේකා මහතා ලියූ කෘති වලින් මා කියවා තිබුණේ ” පාලම යට ” පමණි. සම්මානනීය කෘතියක් වූ එය පාදක කොට තැනූ ” පාලම යට ” සිනමා නිර්මාණය මහනුවර රීගල් සිනමා හලේ ගැලරියට වී නැරඹූ අයුරු මට අද මෙන් මතකය. එදා අතුරු සිඳුරු නැතිව පිරී තිබූ සිනමා හලේ ගැලරියට පවා මා රිංගා ගත්තේ ඉතාමත්ම අසීරුවෙනි. 
එතුමා ලියූ ” පාලම යට”, “තුන් යහළු වික්‍රමය”, ” සෝමපුර වීරයෝ”, ” රංසිරිගේ සංග්‍රාමය” හා ” සැරිසරන සිත්තරා” යන කෘතිවලට රාජ්‍ය සාහිත්‍ය සම්මානයෙන් පිදුම්‍ ලැබීමම එතුමන්ගේ සාහිත්‍ය ඥානය හා ලේඛණ හැකියාව අපට පැහැදිලි කරයි. 
ඔබ ” අන්තිම දුම්රිය ” තවමත් කියවා නැතිනම් ඔබටම එය කියවා රස විඳීමට ඉඩ හරිමින් පොත ගැන මම තවත් විස්තර නොලියමි. එහෙත් සමු ගැනීමට මත්තෙන් මෙහි එන ආර්‍යවංශ රණවීර කවියා විසින් පරිවර්තනය කළ කවියක් ඔබගේ රස වින්ඳනය උදෙසා උපුටා දක්වමි.
” සුව දෙන තුරු වඳුලු තුළ ගී ගයනු නැත හැම විටමිහිරි සර ඇති කොවුලිඳු
සැමකළ විකසිතව සිටිනු නැත මල් පියකරුසුන්දර වසත් කලගෙවී යයි නොපවතී නිරතුරු
සතුට රජ නොකරයි සැම දිනසතුටෙහි හිරු ගෙවෙයිනොරැඳේ සදා කල් මිතු දමමේ බැව් නොදත්තේනොදනී දිවිය හරිහැටි. ” ( පිටුව 178)
අනියත දහම නම් වූ මෙය දිවියේ සැබෑ අරුතයි……


චන්දන ගුණසේකර

ඩයනා කුමරියගෙන්….
  • April 19, 2021
  • 6 Comments

සිරි යහන ගිණිගෙන දැවුණු ඒ

මාළිගය මට දඟ ගෙයක්

ලෝකයක් සේ පෙම පිදූ මුත්

ඔහු කළේ මහ රැවටුමක්

මව් බිසවටත් නිතර පෙනුනේ

පුතා නොව මගෙ අඩුකමක්

ඔබ පමණි පියතුමණි ගිනි ගෙයි

සිසිල මට දුන් වෘක්ෂයක්

ළඟදි මෙහි ආ පුවත සැලවී

ආවෙ දුවගෙන මම ඉතිං

තනි උනා යැයි නොසිත ඉනු මැන

රකිමි දැන් සුරඟනකි මං

චන්දන ගුණසේකර

මෙම අනර්ඝ සිතුවම නිර්මාණය කළ සිත්තරාට සම්පූර්ණ ගෞරවය හිමි විය යුතුයි. මා එයට පද කිහිපයක් එකතු කළා පමණි.

පත්‍ර වලට පෙර මල් පීදු ගසට දොස් නොකියන්න, මන්ද එය ඇගේ වරද නොවේ…
  • March 21, 2021

පත්‍ර වලට පෙර පුෂ්ප පිපෙන්නේ

ටික දොහොකින් පොළොවෙහි වැතිරෙන්නේ

අන් තුරු නිසි කලදියි පුබුදන්නේ

ඒ දෙස බලමින් දුකින් හිදින්නේ

ගසට හැකිද මල් පූදනු වැලකුම

එයට ලැබෙන්නේ ලෝකෙන් ගැරහුම

සොබා දහම මේ විළසින් කෙරුවම

අසරණ වී තනියම වේ වැළපුම

නිසි කළ පීදී ගෙඩි හට ගන්නා

ගස් අතරේ ඇය සැඟැවී ඉන්නා

ඇයද මවකි එය සිහියෙ තබන්නා

සොබා දහම වග කිවයුතු වන්නා

චන්දන ගුණසේකර

වසත් සමයේ දළු එන්නටත් පෙර මල් පූදන ගසක් දැක…

21.03.21

අනුරාධපුර ශාන්ත ජෝෂෆ් ගුරු මව්ගේ 123 වැනි ජන්ම සංවත්සරය වෙනුවෙනි…
  • March 19, 2021

මා සිප් සතර හැදෑරූ මගේ පාසල් මාතාව, අනුරාධපුර ශාන්ත ජෝෂෆ් විදුහලේ අදට යෙදුණු 123 ජන්ම සංවත්සරය වෙනුවෙනි.❤️❤️

ඒ 1978 සීතල දුරුත්තයි. අනුරාධපුර නිවත්තක චේතිය ප්‍රාථමික විදුහලින් සමුගත් මා අනුරාධපුරයේ ශාන්ත ජෝශප් විදුහලට ඇතුළු වූ වසරයි.

තෙවසරක්ම මිශ්‍ර පාසලක උගත් මට හතරවන ශ්‍රේණියේදී ඇතුළු වූ පිරිමි ළමුන් පමණක් සිටින නව පාසල් දිවිය විශාල අභියෝගයක් විය.

මා වැටුණු 4බී පංතිය ඉතාමත්ම දක්ෂ ළමුන්ගෙන් මෙන්ම අති මහත් දරුණු ළමුන්ගෙන්ද පිරී පැවතුණි.

උපතින්ම ඉතා නිහඩ සිසුවකු වූ මා හට ඔවුන්ගෙන් බලපෑම් එල්ල වූවත් ගුරුවරුන් නම් මට බෙහෙවින්ම ආදරය කළහ.

අපගේ පංතිභාර ගුරු මෑණියන්වූ කුලතිලක මහත්මිය සහ අපට ඉංග්‍රීසි ඉගැන්වූ කරුණාරත්න ගුරු මෑණියන්වත් අතිමහත් භක්ති ප්‍රණාමකව සිහිපත් කළ යුතුමය.

මා සමඟ හෝඩියේ පංතියේ සිටම එකට සිටි රවී ගලගොඩ මිතුරාද මාත් සමඟම මේ නව පාසලේ මගේ පංතියටම වැටීමද මට මහත්මවූ රුකුලක් විය.

මෙසේ කාලය ගෙවී යද්දී නව මිතුරන්ද ලද මා පාසලට කෙමෙන් හුරු වන්නට පටන් ගතිමි.

එම වසරේ මාර්තුවද උදා විය. මගේ කුතුහලය ඇවිසුවාවූ සිදුවීම් රාශියක් මේ දිනවල පාසලේ සිදු විය. පංති කාමර වල මකුළු දැල් කඩා බිත්තිවල අළුත් සමර ආලේප කෙරිණි. වත්ත පිටියේ හා ක්‍රීඩා පිටියේ වල් පැල ගැලවී කල එළි වුණි. එපමණක් නොව ගුරුවරුන් හා සිසුන්ගේ මුහුණුද ඔප වැටී තිබුණේ උදා හිරු කිරණ වැදී දිස්නෙ දෙන තිසා වැවේ ජල තලය මෙනි.

තවත් මේ අරුමය ඉවසා සිටීමට නොහැකී වූ තැන මා මේ පිළිබඳව පංතියේ පැරණි සිසුවකුගෙන් විමසා සිටියෙමි. ඔහුගෙන් පැවසුණේ මාර්තු 19 වෙනිදා පාසලේ College Day එක එනම් පාසල් දිනය බවයි.

අදද මාර්තුවේ දහනම වෙනිදාවකි. මගේ පාසල් මාතාව අද දිනයේ ඇයගේ 123 වැනි ජන්ම දිනය සමරන්නීය.

මේ වසරට මා පාසලින් සමු ගෙන වසර 34 ක් හා මව් බිමින් ඈත්වී වසර 26 ක් සපිරෙයි. එහෙත් සෑම මාර්තුවකම දහනම වෙනිදා අලුයම මා හට පාසල් මාතාව සිහියට එන්නේ සිහිනෙන් ගෑ සුවඳක් පරිද්දෙනි.

පාසල මතකයට එන සෑම නිමේෂයකම ඒත් සමඟම මගේ සිතිවිලි අතරට එන උතුම් චරිතයක්ද ඇත. ඒ නම් පුරා අවුරුදු 34 ක් අඛණ්ඩව පාසලේ විදුහල්පති ධූරය ඉසිලූ ආර් ස්ටැනිස්ලෝස් ගුරු පියාණන්ය.

යාපනයේ ජන්ම ලාභය ලද ද්‍රවිඩ ජාතිකයෙකු වූ එතුමාගෙන් තොරවූ ශාන්ත ජෝශප් විදුහලක් ගැන මතකයක් මගේ සිතට නොඒ. මන්ද එතුමා හා පාසල ඒ තරමටම බද්ධ වී තිබුණු නියාවෙනි. පාසල එතුමාම විය. එතුමා පාසලම විය.

1979 වසරේ අප පස්වන ශ්‍රේණියේ සිසුවන් විමු. එතුමාගේ යෝජනාවක් අනුව පාසල් දිනයදා පංතිවල බත් හා මාළු පිනි පිස සැවොම එක්වී අනුභව කිරීමට තීරණය විය. එතෙක් කලක් සිදුවූයේ සිසුන් විසින් බාර්ලි,කොකා කෝලා වැනි බීම හා කේක් ,පැටිස්, රෝල්ස් වැනි කෑම ජාති පාසලට ගෙනවිත් කා බී ප්‍රීති වී පාසල් දිනය සැමරීමයි.

ගුරු මෑණිවරුන්ගේද සහයෝගය ඇතුව පාසලේ ලිප් බැද කෑම පිසීමෙන් අප මහත් ආස්වාදයක් ලදිමු.

එහෙත් ඊළඟ වසරේ සිට සිසුන්ට බත් හා මාළු පිනි නිවෙස් වලින් පිළියෙල කරගෙනම ඒමට නියම වුණි.

පාසල් දිනය දා සිසුන් අමතා වෙනදාට වඩා වැඩි වේලාවක් කතා කරන ස්ටැනිස්ලෝස් මහතා ගුරු මංඩලයේ කිහිප දෙනෙකු සමඟ පංතියෙන් පංතියට පැමිණ සිසුන්ගේ සංග්‍රහ භුක්ති විඳීමෙන් අනතුරුව අපේ වාරය පැමනේ. තම පංතිය අනෙක් පංතිවලට වඩා ලස්සනට සැරසීමට සෑම සිසුවකුම පාහේ උත්සහ ගත්හ.

එක් වසරක උසස් පංතියක සිසුන් කණ්ඩායමක් පාසල් දිනයදා පාසලට හොරෙන් මත් පැන් බෝතලයක් ගෙනැවිත් ඇතිබැව් එතුමාට ආරංචි වී තිබිණි.

ඒ පංතියම පීරා බෝතලය සොයාගත් එතුමා මුළු පංතියම වහාම නිවෙස් වලට යැවීය. එම සිසුන්ගේ පාසල් දිනය එතනින්ම නිමා වුණි.

පහුවදා සිසුන් රැස් කළ එතුමා බෝතලය පාසලට ගෙනා පංතියේම ළමයෙකු ලවා මත් පැන් බෝතලය විවෘත කරවා ඔහුට එහි සුවඳ ආඝ්‍රහණය කිරීමට අණ කළේය. ඉන් පසු එය බිමට හලන්නට කියා ඊට ගිනි කූරක්ද දැමීය. බෝතලය ගෙනා පංතියේ ළමුන්ගේ මුහුණුද ඒ ගින්නටම අසුවී මැලවී යනු දක්නට ලැබිණි.

පාසල් දිනය සමරන අද දවසේ ස්ටැනිස්ලෝස් මහතා ගැන පැවසීමට මට බොහෝ දේ ඇත. මම නැවතත් කියමි. එතුමා ගැන කතා කිරීම පාසල ගැන කතා කිරීමක්ම වන්නේය. මක් නිසාද එතුමාගෙන් තොරවූ පාසලක් එකල නොතිබූ නියාවෙනි.

තම උපන් බිමවු යාපනයෙන් පිටමං වී සිංහල දරුවන්ගේ හෙට දිනය වෙනුවෙන් තම දිවියම කැප කළ එතුමාට තමන්ට කියා හරි හම්බ කරගත් වස්තුවක් නොවීය.

වර්තමානයේ ලක්ෂයට කොඩි දමා වෙසෙන සමහර විදුහල් පති තුමාලට මෙන් එතුමාට වසන්නට මාලිගයක් නොතිබිණි. ගමන් බිමන් යාමට යාන වාහන තිබුණේ නැත. පාසලේ ක්‍රීඩා භාණ්ඩ කාමරයට යාබදව තිබූ ඉතා කුඩා කුටිය එතුමාගේ නිවහන විය. හුදෙකලාව එහි විසූ එතුමාට ගමන් බිමන් යාමට තිබුණේ පරණ පා පැදියක් පමණි.

එතුමාගේ පවුල බැලීමට ඉතාමත් කලාතුරකින් යාපනේ ගිය එතුමා පාසල් නිවාඩුව පවා බොහෝ විට ගත කළේ අනුරාධපුරයේය.

එතුමාගේ නෑදෑයෙකු කියා මේ කාලය තුළම මා දුටු එකම පුද්ගලයා වූයේ එතුමා බැලීමට ඉදහිට පැමිණි එතුමාගේ පුත්‍ර රත්නයයි. ඉතා නිහඩ පුංචි පුද්ගලයෙකු වූ ඔහුට තිබුණේ ප්‍රිය මනාප පෙනුමකි.

බොහෝ දුරට සුදු පැහැ ගැන්වී තිබූ තම කොණ්ඩය මනාවට පසු පසට පීරා උන් ස්ටැනිස්ලෝස් මහතා දිනපතාම තම රැවුල බා හොඳින් මැඳි පිරිසිදු ඇඳුම් කට්ටලයකින් සැරසී සිටියේය.

ඉතා තියුණු උකුස්සෙකුගේ වන්වූ එතුමාගේ කරුනාව පිරි දෙනෙත් තරහ ගියවිට දරුණු ව්‍යාඝ්‍රයෙකුගේ මෙන් විය. ඔළිඳ ඇට මෙන් රත් පැහැ වී ඳොඹ ගෙඩි මෙන් එළියට නෙරීය.

කෝප වූ එතුමාට සිසුන් ඉතා අධිකව බියවූහ. කෝපාවිෂ්ට පෙනුමට අමතරව අත රැඳි අඩි 3 ක් පමණ දිග කෝටුවේ රස දැනසිටීම එයට හේතුවයි. ළමයෙකු වරදක් කළ විට පස්ස පැත්තට ඉන් පහරවල් හයක්ම දුන්නේ කිසිදු අනුකම්පාවක් නොමැතිවය.

අධික ශබ්දයෙන් යුතු පංති කාමර හිටි අඩියේ මීයකට පිම්බාක් මෙන් කිසිදු හැලහොල්මනක් නැතිව නිශ්ශබ්දව යනවිට එතුමා ළඟ පාතක බැව් අප ඉවෙන්ම දැන ගතිමු.

යතුරු පැදි අනතුරකට ලක්ව පෝලියෝ හැදුනාක්මෙන් පුංචි වී තිබූ එතුමාගේ එක පාදයක් අනෙකට වඩා කොටවූ නිසා එතුමා ඇවිද්දේ නොන්ඩි ගසමිනි. ඒ පාදයේ පැළඳි සපත්තුව ලෝහ පටි සවිකොට විශේෂයෙන්ම ඒ පාදයටම ගැළපෙන්නට සාදා තිබිණි. එය පැළඳ එතුමා ඇවිදින විට කොඤොක්…..කොඤොක්… වැනි ශබ්දයක් සපත්තුවේ හම හා ලෝහ පටි එකට ඇතිල්ලීමෙන් නිරතුරුවම නිකුත් විය.

හැමදාම උදෑසන එතුමා විදුහල්පති කාර්‍යාලය ඉදිරිපිට සිටගෙන ළමුන්ට සහ ගුරුවරුන්ට Good morning යැයි කියමින් ආචාර කිරීම පුරුද්දක් කොට සිටියේය. සෑම සිසුවකුම පාහේ නමින්ම දැන සිටි මෙතුමා හැම ළමයෙකුගේම නිල ඇඳුමේ පිළිවෙළ හා ඔවුන්ගේ කොණ්ඩ පිළිබඳව ඉතාමත්ම තදින් හා විමසිල්ලෙන් සිටියේය.

පාසලට නොගැලපෙන හෝ උවමනාවට වඩා දිගු කොණ්ඩයක් දුටු විට එතුමා වචනයක් වත් කතා කළේ නැත. කළේ අදාළ සිසුවාගේ කොණ්ඩය දෙසට ඇඟිල්ලක් දිගු කොට අනෙක් අතින් කතුරේ හැඩය පෙන්වීම පමණයි. පහුවදා උදයේ එම සිසුවා කොණ්ඩය නොකපා පැමිණියහොත් එදාට ඔහුට පාසලට ඇතුල් වීමට වරම් ලැබුණේ නැත.

එතුමා සිසුන්ව ඉංග්‍රීසි ඉගෙනුමටද විශාල වශයෙන් යොමු කළේය. පාසලට පැමිණෙන මග දිගට වූ තාප්පයේ “Speak English now. Don’t regret later ” වැනි උදෘත පාට ලියැවීය. එතුමාගේ සිංහල කතාව ඉතාමත් දුර්වල වූ අතර හැම විටම වාගේ කතා කළේ ඉංග්‍රීසියෙනි. මේ හේතුව නිසාද එතුමා හමුවට යාමට අප බිය වීමු. ඒත් අපට බේරි සිටිය නොහැකි විය.

එතුමා උදෑසන රැස්වීම ඉංග්‍රීසියෙන් අමතා කවුරුන් හෝ ශිෂ්‍යයෙකුව වේදිකාවට කැඳවා එතුමාගේ කථාවේ සිංහල අනුවාදය ඉදිරිපත් කිරීමට නියම කළේය. මේ හේතුව නිසා සිසුන් එතුමාගේ කතාවට හොඳින් සවන් දුන් අතර ඒ මගින් ඉංග්‍රීසි ඉගැනුමටද මග පෑදුණි. එදවස එය කරදරයක් සේ හැඟුණත් එහි පළ විපාක දැනෙන්නේ දැන්ය.

සිංහල කතාව හොඳින් බැරිවූ එතුමා සිංහලෙන් කතා කිරීමට යාමේදී සිදුවූ ඉතා හාස්‍යජනක සිද්ධීන් කිහිපයක් මගේ සිහියට එයි. ඒවා මා මෙහි සඳහන් කරන්නේ හුදෙක් විනෝදාස්වාදයට විනා එතුමාට අබ මල් රේණුවකවත් අවමානයක් කිරීමට නොවේ. මට ඒ තරමින් වත් දෙමළ කතා කිරීමට නොහැකි වීම ගැන මම අදද දුක් වෙමි.

ඉතුමාට නහුතයට තරහ ගිය විට සිසුන්ට බල්ලා කියා සැරවූ අවස්ථා තිබිණි. එහෙත් එතුමාට තිබූ ආදරය නිසා කිසිවෙකුත් ඉන් උරණ නොවිණි. නමුත් එතුමා එය කියූවේ මෙසේයි. ” අඩා භල්ලූ ” ……. බල්ලා වෙනුවට කෑගැසුවේ භල්ලූ කියාය.

ඊටත් වඩා ඉතා අපූරු දෙයක් තවත් වරෙක සිදු විය. එතුමා එක් සැන්දෑ යාමයක තම පාපැදියේ මල්වතු ඔයේ පාලම උඩින් ගමන් කරද්දී ඔයේ නාමින් සිටි එක්තරා නොසන්ඩාල කොලු ගැටයකු විසින් හූවක් කියා එතුමා ඒ දෙස බලන විටම ජලය යටට ගොස් ඇත. කොලුවා විසින් මේ විහිළුව කිහිප විටක්ම කර තිබූ අතර මේ සිද්ධිය සම්බන්ධව රතු කට්ට පැන තිබූ එතුමා පහුවෙනිදා උදේම රැස්වීම කැඳවා සිද්ධිය විස්තර කළේ මෙසේයි.

” අඩේ මේක මම ඊයෙ මල් වතු ඔය උඩින් යනකොට එක නරක කොල්ලා හූ කානවා යට යනවා. හූ කානවා යට යනවා” කියායි. ගුරුවරුන් හා අපිද මුහුණින් මුහුණ බලා සිනහව තද කරගෙන සිටියෙමු. පසුව අපට කාරණය වැටහුණි. එතුමා කියා තිබුණේ හූ ගානවා . යට යනවා කියාය. එහෙත් ‘ගා’ වෙනුවට දෙමළ උරුවට ශබ්ද වී තිබුණේ ‘ කා ‘යන්නයි.

1978 හා 1983 දී ඇතිවූ ඒ ඊනියා ජාතිවාදී කලබල සමයන්හිදී ආරකාෂාකාරී ස්ථානයකට යන මෙන් ඉල්ලමින් අනෙකුත් සිංහල ගුරුවරුන් එතුමාට නොවැන්ඳා පමණි. එහෙත් එතුමා කොහේවත් ගියේ නැත. කාටවත් වරඳක් නොකළ එතුමාට කිසිවෙකුගෙන් කරදරයක් නොවන බව එතුමාට විශ්වාස විය. එයට හේතුව වූයේ අනුරාධපුර ටවුමේ සියලුම කොල්ලන් එතුමාගේ ගෝලයන් වීම හා එතුමාට ආදරය කිරීමයි.

පාපන්දු ක්‍රීඩාවට තදින්ම ඇලුම් කළ මෙතුමා පාසල ක්‍රීඩා කරන සෑම තරගයකටම ගොස් සිසුන් සමඟම වාඩිවී එම තරග නැරඹුවේය.

විශ්‍රාම යන තුරුම ශාන්ත ජෝශප් විදුහලටම තම දිවිය කැප කළ එතුමාගේ මළ ගමට, රටේ නොසිටිය නිසා මට යාමට නොහැකි විය. එහෙත් මහත් හරසරින් යුක්තව එය සිදුවූ බව මම දනිමි. පාසලේ ක්‍රීඩාගාරයද එතුමාට උපහාර පිණිස ආර් ස්ටැනිස්ලෝස් නාමයෙන් නම් කෙරිණි.

මගේ පාසල් මෑණියගේ ජන්ම දිනය වූ අද මා එතුමාවද ඉතාමත්ම ගෞරවයෙන් සිහිපත් කරන්නේ එතුමාගෙන් තොර පාසලක් මා නොදුටු නිසාය.

මම තවත් එකම එක වගන්තියක් පමණක් ලියා තබා මේ සටහනට විරාමය තබමි. ගරුතර ස්ටැනිස්ලෝස් මහතාණනි, ඔබවන් පුතුන් ලක් මවට ලැබෙන්නේ බොහොමත්ම කලාතුරකිනි. මේ සසර ගමනේ යම් දිනෙක නැවත අප හමු වෙමු.

  • චන්දන ගුණසේකර- එක්සත් රාජධානිය